Sérhæfð þjálfun íþróttamanna!

Ef þú ert íþróttamaður og hefur hug á að bæta þig sem slíkur, þá er nauðsynlegt fyrir þig að stunda styrktarþjálfun. Með styrktarþjálfun getur þú búið líkamann þinn undir átök, komið í veg fyrir meiðsli og bætt eiginleika eins og hraða, snerpu, styrk, stökkkraft og fleira.

Á Íslandi er mjög algengt að íþróttafélög séu með svokallað “eitt fyrir alla” kerfi eins og ég kýs að kalla það. Það er þegar allir leikmenn fá sama æfingakerfið í hendurnar og eiga að fylgja því eftir allt sumarið eða jafnvel allan veturinn. Það fer eftir því hvenær íþróttin þeirra fer fram.

Ástæðan fyrir þessum vinnubrögðum er að fyrst og fremst að íþróttafélögin hafa ekki efni á því að ráða sér styrktarþjálfara sem einstaklingsmiðar æfingakerfin útfrá veikleikum hvers og eins. Öll erum við mismunandi og æfingarnar eiga að miðast að því. Sem betur fer eru þó einhver félög í þessum pælingum, en því miður allt of fá.

Eitt af því allra mikilvægasta sem íþróttamaður þarf að hafa í huga þegar kemur að styrktarþjálfun er framvinda í æfingum (progression). Það virkar lítið að hamast í sama æfingakerfinu í 3+ mánuði með sömu þyngdir. Það þarf alltaf að finna leiðir til þess að örva líkamann, fá nýjar og erfiðari hindranir til að aðlagast og þar af leiðandi bæta þá eiginleika sem verið er að vinna í.

Þegar tímabilið er í fullum gangi eiga íþróttamenn það til að láta styrktarþjálfun mæta afgangi. Það er engin ástæða til þess að hætta að stunda styrktarþjálfun, þó svo að æfingaálag sé mikið í sportinu. Það þarf að stjórna álaginu samhliða liðsæfingum og æfa samkvæmt því. Meira er ekki alltaf betra en það er nauðsynlegt að viðhalda, jafnvel bæta þá eiginleika sem búið var að leggja svo hart að sér við að bæta á off-season og pre-season.

Við hjá Fagleg fjarþjálfun sérhæfum okkur í að þjálfa íþróttamenn. Bæði í einkaþjálfun og fjarþjálfun. Fjarþjálfun er frábær kostur fyrir þá sem hafa ekki tök á því að ráða sér einkaþjálfara allt árið, en hafa samt metnað og áhuga á því að fylgja skotheldum æfingakerfum með bætingar í huga.

Við bjóðum uppá:

  • Þjálfun á tímbili (in season training)  sem miðast að því að viðhalda og jafnvel bæta eiginleika sem búið var að byggja upp. Æfingakerfin eru byggð upp útfrá liðsæfingum og mikil áhersla er lögð á álagsstjórnun.
  • Þjálfun á undirbúningstímabili (pre-season training). Þar sem íþróttamaðurinn er fínpússaður og undirbúinn undir átök tímabilsins.
  • Þjálfun á uppbyggingartímabili (off-season training). Þar er farið vel í veikleika, unnið með grunnstyrk og íþróttamaðurinn undirbúinn undir hraða- og sprengikraftsþjálfun.

Ef þú hefur áhuga á að bæta þig í þínu sporti með hjálp fagfólks, sendu okkur þá línu á:

faglegfjarthjalfun@gmail.com

5 algeng mistök sem eyðileggja hjá þér æfinguna!

Fullt af fólki leggur hrikalega mikið á sig þegar kemur að líkamsræktinni og heilsusamlegu líferni. Margir ná árangri og uppskera eins og þeir sá, en töluverður fjöldi hjakkast í sama farinu dag eftir dag, viku eftir viku. Sem þjálfari þá langar mig að trúa því að fólk stundi líkamsrækt til þess að ná árangri, sjá mun á milli vikna og ná markmiðum sínum. Hér eru fimm mistök sem geta eyðilagt hjá þér æfinguna og komið í veg fyrir árangur.

#1: Þú þjálfar ekki upp veikleikana hjá þér!

Það eru allir með einhverja veikleika í skrokknum. Það getur verið skortur á styrk, vöðvamisræmi á milli vöðva og vöðvahópa eða skortur á hreyfanleika í hreyfikeðjunni. Það er mannlegt eðli að bakka frá því sem er erfitt og krefst mikillar vinnu og líkamsræktin er engin undantekning. Þér finnst skemmtilegt að gera æfingar sem þú kannt og gerir vel. Fólk forðast erfiðu æfingarnar eins og heitan eldinn vegna þess að þær eru erfiðar. En afhverju eru þær erfiðar? Einstaklingurinn er lélegur í þeim og þá er ennþá meiri ástæða til þess að vinna sig upp og bæta sig í þeirri ákveðnu æfingu. Ekki forðast „erfiðu“ æfingarnar, þjálfaðu upp veikleikana og breyttu þeim í styrkleika.

#2: Þú notast ekki við fjölliða æfingar (compound exercises)

Ég hef margoft skrifað um það hversu mikilvægt er að notast við æfingar sem reyna á fleiri en ein liðamót í einu og fá þ.a.l. fleiri vöðva inn í hreyfingun. Ekki láta stóran hluta af æfingunni þinni fara fram í flottu æfingatækjunum. Þau eru ágæt í og með, en notaðu líkamann í æfinguna og framkvæmdu hreyfingar. Ef þú situr allan daginn í vinnunni, þá er algjör óþarfi að skella sér í ræktina og fá sér sæti í tækjunum. Kosturinn við þessar æfingar er auðvitað aukinn styrkur og þol og þú étur upp hitaeiningarnar.

#3: Þú hugsar lítið sem ekkert um tímamörk!

Þegar kemur að æfingum, þá skiptir „tempó-ið“ í æfingunni miklu máli, ásamt hvíld á milli setta. Með því að lyfta á ákveðnum hraða þá færð þú það útúr æfingunni sem leitast er eftir. Sumar lyftur krefjast mikils hraða og krafts á meðan aðrar æfingar krefjast ákveðins álags í ákveðinn tíma til að skila tilsettum árangri (time under tension).

Hvíldina þarf líka að skoða á hverri æfingu. Ef þú ferð of snemma af stað í æfinguna, þá skortir þig mögulega styrk til þess að klára lotuna. Ef þú bíður of lengi þá áttu hættu á að drepa niður efnaskipta áhrif æfingarinnar (metabolic). Reyndu því að hafa hvíldina það stutta að þú haldir styrknum allan tímann og fáir sem mest útúr hverju setti.

#4: Þú hugar lítið að hvíld og endurheimt (recovery)!

Það er auðvelt að gleyma sér í háleitu markmiði og æfa of mikið. Ég hef gert það sjálfur og lærði mikið á því. Þú hefur eflaust heyrt þetta áður en bætingarnar verða í hvíldinni og svefninum. Vöðvar stækka og styrkjast þegar þeir fá hæfilega hvíld og næringu.

Ef þú missir úr mikinn svefn,  máltíðir og  þá sérstaklega mikilvægu máltíðina strax að lokinni æfingu, þá máttu bóka það að þú ert að hægja á öllum bætingum og eyðileggja leiðina að settu markmiði.

 #5: Þú skiptir of sjaldan/of oft um æfingarkerfi!

Það er fín lína á milli þess að vannýta og ofnota æfingakerfið. Ég mæli yfirleitt með því að fólk sé að hamast í sínu æfingakerfi í 4-6 vikur og þá sé kominn tími til að breyta, bæta og auka við álagið. Að sjálfsögðu þarf einstaklingurinn að hafa framkvæmt allar æfingar með bætingar í huga. Einstaklingar eru mismunandi að sjálfsögðu og þar af leiðandi er erfiðara að segja til um hvað langur tími hentar hverjum og einum.

Eins og ég hef sagt áður, þá er aðlögunarhæfni líkamans ótrúleg og um leið og þú ert kominn í þægindarsviðið í æfingum, þá er kominn tími til að breyta.  Ef það er farið að hægjast á bætingum, þá er kominn tími til að breyta. Ef þér finnst æfingarnar orðnar leiðinlegar og einhæfar og þú finnur ekki neistann til þess að fara á æfingu, þá er kominn tími til að breyta.

Vilhjálmur Steinarsson

Langar þig að stækka byssurnar?

Vöðvarnir sem að beygja olnbogaliðinn eru fjórir, biceps brachii, brachialis, brachioradialis og pronator teres. Til þess að hámarka vöðvastækkun upphandleggjana er nauðsynlegt að þjálfa alla þessa vöðva.
Eftir ákveðin tíma finna margir fyrir stöðnun og getur það verið gríðarlega pirrandi þar sem þú gerir allt hvað þú getur til þess að reyna að komast yfir þessa stöðnun og bæta við öðrum cm utan um handleggina.

Eins og ég sagði áðan þá er mikilvægt að þú æfir alla vöðvana sem beygja liðin því ef ákveðin vöðvi er ekki eins sterkur og hinir í vöðvahópnum getur það hamlað því að þú náir að setja ákjósanlegt álag á sterkari vöðvana því veikari vöðvin mun halda aftur að þér. Mundu að þú ert aldrei sterkari en veikasti hlekkurinn.

Til þess að hámarka stækkunina þarftu að æfa bæði höfuð biceps brachii, brachialis, brachioradialis og pronator teres.
Þess vegna er mikilvægt að velja réttar æfingar og þær aðferðir sem virka best 
Allar curl(arm kreppur) æfingar þar sem olnbogarnir eru frá líkamanum,virkja stutta höfuð biceps brachii, æfingar eins og concentration curls og curl á preacher bekk væru gott val.
Til þess að virkja langa höfuð biceps brachii er gott að nota það sem kallast supine grip eða þegar handabökin snúa aftur og lófarnir fram.
Sú æfing sem ég mæli sterklega með fyrir þennan vöðva er supine curl á hallandi bekk, taktu hægri og vinstri til skiptis, þegar þú lyftir hægri hendinni spenntu þríhöfðan á vinstri eins fast og þú getur. Þannig færðu “pre-stretch“ í hverri endurtekningu og virkjar þar af leiðandi fleiri vöðvaþræði í í tvíhöfðanum við hverja endurtekningu.

Þess má geta að langa höfuð biceps bregst betur við hraðari hreyfingum
Notaðu neutral grip til þess að hámarka virkni í brachioradialis dæmi um æfingar eru til dæmis hammer curl
Til þess að virkja brachialis og pronator teres á mæli ég með að nota pronated grip, t.d. öfugt curl.
Brachialis og pronator teres bregðast best við hægum hreyfingum.

Það er algengt að fólk skilji brachialis útundan og við það verður hann veikari en restin af vöðvahópnum, eins og ég sagði hér að ofan, sem verður til þess að hann gefst upp á undan hinum og við náum ekki að setja nægt álag á aðra vöðva í vöðvahópnum og þar af leiðandi stækka þeir ekki.
Þessar ráðleggingar eiga aðalagega við þá sem eru lengra komnir og ef til vill farnir að staðna vegna hugsanlegs misræmis í styrk á milli þessara vöðva.
Hinsvegar fyrir byrjendur sem vilja auka vöðvamassa þessara vöðva mæli ég alltaf fyrst of fremst með margliða æfingum eins og upphýfingum og róðri.

Einar Ingi Kristjánsson

6 verstu mistökin: Þegar unnið er að auknum styrk og fitutapi!

#1 Einangra vöðva!

Hundruðir kviðæfingar á dag munu ekki einar og sér skila svona árangri!

Að gera æfingu sem einangrar einn vöðva í einu, eins to t.d. tvíhöfðakreppur (bicep curls) mun ekki skila þér miklu. Þær Ef þú vilt byggja upp almennilegan vöðvamassa og hafa fitubrennsluna í botni á meðan, þá þarftu að framkvæma stórar æfingar sem örva marga vöðva og vöðvahópa í einu ásamt því auðvitað að nota sem mesta orku á sama tíma.

#2 Að æfa einungis í tækjum

Flottu tækin í líkamsræktarstöðvunum líta vel út og fylla vel upp í plássið. En það sem flest tæki gera er að þau breyta þínu náttúrulega hreyfimunstri og hamla hreyfigetuna. Ef þú æfir aðeins í tækjunum, þá takmarkar þú virkni í vöðvaþráðum líkamans sem skilar sér í minni fitubrennslu og minni vöðvavirkni. Ef þig langar í almennilegan árangur, þá er nauðsynlegt fyrir þig að gera æfingar þar sem þú þarft að framkvæma hreyfingar. Við það færð þú auðvitað fleiri vöðva til að vinna, efnaskiptin rjúka upp og þú færð miklu meira útúr æfingunni.

#3: Stunda langar „brennsluæfingar“!

Það getur verið nausynlegt að stunda þessar brennsluæfingar ef þú vilt missa fitu. Ég kýs reyndar að kalla þetta þolþjálfun þar sem lang mesta fitubrennslan fer fram í styrktarþjálfuninni. Þú græðir ekkert á því að hamast á hlaupabrettinu í klukkutíma á sama hraðanum allan tíma, nema auðvitað að þú sért að undirbúa þig fyrir langhlaup. Stundaðu frekar lotuþjálfun sem miðar að því að keyra hjartsláttinn upp í stuttum sprettum með virkri hvíld á milli. Þetta þarf ekki að taka nema 10-20 mínútur í mesta lagi. Mannslíkaminn aðlagar sig furðulega fljótt að hlutum og þar á meðal löngum „brennsluæfingum“. Ef þú ert á brettinu í 40-60 mínútur á dag, alltaf á sama hraða og sama halla, hættu því. Það er löngu hætt að skila árangri. Nema þá kannski færni í að hlaupa í 40-60 mínútur, ef það er það sem þú vilt.

#4: Gera fjöldann allan af kviðæfingum til þess að fá 6pack!

Ef þú vilt að það glitti í kviðvöðvana fyrir sumarið þá er rétta leiðin EKKI að gera kviðæfingar fram í rauðann dauðann. Sama hversu margar kviðæfingar þú gerir, þá mun ekki sjást í sixpakkinn fyrr en mataræðið er komið í lag. Fitulagið þarf að hverfa svo það sjáist í vöðvana og þú brennir ekki fitu af kviðnum með því að gera kviðæfingar. Líkaminn sér það hvar og hvenær hann brennir fitunni.

#5: Hamast í sama æfingakerfinu mánuðum saman!

Eins og ég sagði hér að ofan, þá er aðlögunarhæfni líkamans ótrúleg. Ef þú hamast í sömu æfingunum með sömu þyngdir aftur og aftur, þá munt þú ekki sjá mikinn árangur. Hæfnin í að framkvæma æfinguna verður kannski góð, en hæfni líkamans í að brenna fitu og byggja upp vöðva er mun hægari.Þegar líkaminn hefur aðlagast, þá hægist á bætingunum og nauðsynlegt að brjóta upp æfingarnar og breyta þyngdum og æfingum.Það er mjög auðvelt að detta í „comfort zone“ og gera það sem maður getur og kann vel. En það skilar ekki alltaf góðum árangri.

#6: Æfa of lengi í einu!

Það er ekki samasem merki milli þess að æfa lengi og fá meira útúr æfingunni. Þú vilt frekar halda gæðunum í hámarki í stað þess að gera of mikið. Það getur verið alveg nóg að æfa í 45 mínútur í senn ef gæðin á æfingunni eru góð og ákefðin há.

Þarftu að þyngjast? Svona safnar þú gæðakjöti á skrokkinn!

Eins og vaninn er á haustin, þá fyllast líkamsræktarstöðvar af fólki sem vill skafa af sér syndir sumarsins. Mikið umtal er um alls  konar átök og megrunir, sem eru hugtök sem ég persónulega þoli ekki. En hvað um það, þá langar mig aðeins að breyta útaf vananum og fjalla um það hvernig eigi að hlaða á sig kjöti og þyngja.

Mikið af fólki á við það vandamál að geta ekki þyngt sig og geta verið margar ástæður að baki. Það að vera of þungur, getur valdið mikilli vanlíðan en oft á tíðum á fólk það til að gleyma því að vanlíðan getur einnig komið vegna þess að viðkomandi er of horaður eða léttur.

Ef þú ert heill í kollinum, þá eru líkur þess að þú gangir ekki upp að næsta holdaða einstakling og tjáir honum hvað hann er feitur. Flest okkar hafa hins vegar einhvern tímann á lífsleiðinni tjáð einhverjum einstakling að hann sé of mjór eða grannur. Persónulega finnst þér það alveg jafn óviðeigandi og að tjá einhverjum að hann sé of feitur. Því maður hefur enga hugmynd um það hvernig fólki líður með holdafar sitt, hvort sem hann er hár, smár, feitur eða grannur.

Hér eru nokkrir þættir sem vert er að hafa í huga þegar markmið er þyngdaraukning:

Lyftu þungt

Ef þú ert í þeim hugleiðingum að safna gæðakjöti á skrokkinn, þá skaltu halda þig við þungar lyftingar með góðum hvíldum á milli. Þú þarft virkilega að reyna á þig og fá þennan sviða í vöðvana, til þess að lyftingarnar séu að gefa þér það sem þú ert að sækjast eftir. Endurtekningafjöldi á ekki að vera hár og þyngdirnar þungar eftir því. Þú getur haft endurtekningarnar alveg frá 2-10, sem fer að sjálfsögðu eftir því hvernig æfingakerfi þú ert að fylgja.

Borðaðu fleiri hitaeiningar en þú ert að brenna

Til þess að þyngjast, þá þarftu að borða fleiri hitaeiningar en þú notar yfir daginn. Það er auðvelt að næla sér í rusl hitaeiningar með því að fara á skyndibitastaði og fá sér börger og franskar, en það er ekki það sem þú ert að leita af. Þú getur fengið gæða hitaeiningar með góðu næringargildi sem hafa jákvæð áhrif á þína líkamsstarfssemi. Þessar hitaeiningar gætir þú t.d. fengið úr ávöxtum, grænmeti, hnetum, möndlum, grófmeti o.fl.

Einnig skaltu hafa það hugfast að borða oft á dag þannig líkaminn fái stanslaust næringarflæði sem hann getur nýtt í að styrkjast, stækka og þyngjast.

Ekki æfa of lengi í einu!

Ef þú ert að allan tímann og rífur almennilega í lóðin, þá er alveg nóg fyrir þig að æfa í 45-60 mínútur. Ef æfingin fer að teygjast of mikið, fer líkaminn þinn að framleiða streituhormón sem heitir Cortisol, sem vinnur á móti vextinum og ýtir undir vöðvaniðurbrot, sem við viljum alls ekki. Einnig skaltu ekki æfa of marga daga í röð, heldur leyfa vöðvunum að jafna sig á milli æfinga.

Svefn er mjög mikilvægur

Svefninn okkar spilar mjög stórt hlutverk í allri líkamsstarfssemi. Hvort sem markmiðið sé að þyngja sig eða létta. Reyndu alltaf að ná um átta tíma gæðasvefni á hverri nóttu og með því fá vöðvarnir einnig gæðahvíld og verða fyrr tilbúnir í átök aftur.

Fæðubótarefni

Það getur reynst mörgum erfitt að innbyrða allar þær hitaeiningar á dag sem þörf er á, sérstaklega fyrst um sinn ef verið er að venja sig á fleiri máltíðir á dag. Fæðubótarefnin geta hjálpað mikið til. Hægt er að kaupa næringarblöndur sem innihalda öll helstu orkuefnin í vel samsettu hlutfalli og geta svona blöndur komið sér vel á milli mála eða strax eftir erfiða æfingu. Fæðubótarefni eiga samt alls ekki að koma í stað venjulegrar fæðu en getur verið góð viðbót í hollt og gott mataræði.

Ef þú hefur áhuga og vilja til þess að þyngja þig, þá sérðu að þetta er ekkert annað en erfið vinna og margir þættir sem spila saman. Ég geri ráð fyrir að þeir sem vilji þyngja sig, vilji frekar safna kjöti en fitu á skrokkinn og set þetta því upp svona.

Þekkir þú mikilvægi styrktarþjálfunar?

Það er til mikið af fólki sem notast ekki við styrktarþjálfun og eru margar ástæður þar að baki. Sumum finnst það leiðinlegt á meðan aðrir einstaklingar vilja ekki verða massaðir. Ég held að það sé hægt að finna leiðir til hæfa öllum og að allir ættu að notast við styrktarþjálfun af einhverju tagi. Ávinningur þessarar iðju eru miklir en styrktarþjálfun er til í margskonar formi. Þú þarft að notast við einhvers konar mótstöðu, t.d. laus lóð, tæki, stangir, teygjur o.fl.

1. Styrktarþjálfun ver bein- og vöðvamassa.

Eftir vissan aldur, þá minnkar bein- og vöðvamassi um u.þ.b. 1% á ári. Þetta gerist hjá bæði körlum og konum og til þess að koma í veg fyrir þessa þróun, er viðhald á styrk og heilsu beina mjög mikilvæg og það er best að gera það í gegnum styrktarþjálfun.

2. Styrktarþjálfun gerir þig sterkari og meira „fit“

Það hljóta allir að vilja líta betur út, líka þeir sem líta vel út. Það er alltaf hægt að gera gott enn betra og ávinningur styrktarþjálfunar er bætt útlit og sjálfsmynd.

3. Styrktarþjálfun bætir marga aðra líkamlega þætti

Ef þú stundar fjölbreytta þjálfun, segjum þolþjálfun í bland við styrktarþjálfun með lóðum eða öðrum búnaði, eru góðar líkur að þú náir að bæta samhæfingu líkamans og jafnvægi. Liðleiki getur aukist og líkamsstaða batnar. Með aldrinum verður þessi svokallaða hrörnun þegar líkaminn verður slappari og líkamsstaða verður verri. Hægt er að hægja á þessu ferli með styrktarþjálfun.

4. Styrktarþjálfun getur haft jákvæð áhrif gegn mörgum sjúkdómum.

Ávinningur styrktarþjálfunar er ekki aðeins útlitlslegur. Fólk þjáist af ýmsum sjúkdómum sem hægt er að halda niðri með réttri þjálfun og mataræði. Ef þú ert með gigt, þá er mögulegt að styrktarþjálfun gæti linað sársaukann. Ef þú ert með sykursýki, þá getur hæfileg þjálfun í bland við heilbrigðan lífstíl haldið blóðsykrinum í jafnvægi og aukið lífsgæðin.

5. Styrktarþjálfun eykur orku og bætir skap

Daglega heyri ég af því þegar fólk talar um það að það afkasti miklu meira í vinnu og er ekki eins þreytt á daginn eftir að æfingar hófust. Þar sem veturinn er langur hjá okkur á klakanum, þá er mikið um þetta svokallaða skammdegisþunglyndi. Það hefur sýnt sig í gegnum tíðina að styrktarþjálfun hefur jákvæð áhrif á fasið og getur einnig hjálpað þér að sofa betur.

6. Styrktarþjálfun étur upp hitaeiningar

Við höfum oft minnst á þennan þátt hér á Heilsupressunni og eigum eftir að minnast á hann aftur. Með því að rífa almennilega í lóðin, þá brennir þú hitaeiningum á æfingunni og löngu eftir að þú hættir. Þú brennir mun meira heldur en að taka lautarferðina á hlaupabrettinu. Með lyftingum þá getur þú aukið efnaskipti og grunnbrennslu líkamans svo um munar.

Byrjaðu að rífa í lóðin. Ef þér finnst það leiðinlegt, þá hvet ég þig til þess að finna þér aðferð sem hentar þér. Það eru til fjöldinn allur af aðferðum styrktarþjálfunar. Eitt að lokum, þú verður ekki massaður/mössuð á einni nóttu þó svo að lóðin séu þung!

Langar þig í sterka kviðvöðva?

Á hverjum einasta degi hamast fullt af fólki í þessum hefðbundnu kviðæfingum sem flestir þekkja, eins og uppsetur og fótalyftur. Þetta eru fínar æfingar ef þær eru gerðar rétt. Málið er bara það að kviðvöðvarnir eru ekkert öðruvísi en aðrir vöðvar.

Til þess að styrkja þá, þá þarftu mótstöðu og það þýðir ekkert að vera að þjösnast alltaf í 20-30 uppsetum, því það eina sem þú græðir á því er að verða góður í uppsetum. Gerðu æfingarnar frekar hægt en hratt og einbeittu þér að vöðvaspennunni. Þess má samt geta að fólk er að sjálfsögðu misjafnlega vel á sig komið og fjöldi fólks fær nóg út úr því að gera kviðæfingar án mótstöðu.

Í æfingum eins og uppsetum og fótalyftum, þá eiga bakið og vöðvar mjaðma (hip flexors) það til að taka álagið af kviðvöðvum sem við erum í raun að reyna að þjálfa. Það eykur áhættu á eymslum í baki og gerir það að verkum að við fáum takmarkað álag á kviðvöðva.

Hver kannast ekki við það að gera uppsetur þar sem hann krækir fótum undir rim og sest upp? Það er dæmigerð kviðæfing þar sem aðrir vöðvahópar hjálpa til við framkvæmd hreyfingar og því verður minna álag á kviðvöðvana sjálfa.

Hér fyrir neðan er dæmi um frábæra æfingu sem hlífir á þér bakinu og sér til þess að nánast allt álag er á kviðvöðva, eða þar sem við viljum hafa það. Þú þarft ekki að gera margar endurtekningar af þessari æfingu því hún er krefjandi og erfið frá byrjun.

Reyndu að stjórna hreyfingunni og gott er að fara hægt og rólega niður í byrjunarstöðu því við það nærðu að halda stöðugri spennu á kviðvöðvum. Það ber að varast hraðar og snöggar hreyfingar. Ef þú vilt sterka kviðvöðva og mögulega “sixpakk” þá skaltu byrja á þessari strax í dag.

Athugið að þessi æfing er fyrir lengra komna. Það koma inn æfingar fljótlega sem eru góður undirbúningur fyrir þessa.
 
 

Æfir þú reglulega en sérð lítinn árangur?

Upphífingar hafa löngum þótt mjög erfiðar og auðvelt er að bakka frá þeim og fara í niðurtogið.

Eins og þú eflaust veist þá er mataræðið einn stærsti þáttur í árangri í líkamsrækt. Til þess að ná háleitum markmiðum, þá þarftu að borða vel og rétt. En auðvitað eru fleiri þættir sem spila inní árangur og það er að sjálfsögðu hvað þú ert að leggja mikið í æfingarnar.

Þegar ég heyri fólk segja við mig að því finnist einhver æfing ógeðslega leiðinleg, þá er það nánast öruggt að því finnst æfingin hrikalega erfið. Það er mannlegt eðli að bakka frá því sem reynir mikið á mann og ef hugarfarið og metnaðurinn í að bæta sig og ná lengra er ekki til staðar, þá er það eflaust það sem þú munt gera þegar þú kemur að mjög krefjandi og erfiðri æfingu.

„Comfort zone“ æfingar

Það getur oft verið ótrúlega freistandi að mæta í ræktina og gera bara tvö sett í stað þriggja, lækka þyngdina því síðustu þrjár endurtekningarnar voru farnar að svíða eða lækka hraðann á hlaupabrettinu vegna mæðu.
Þetta kalla ég „comfort zone“ æfingar, því einstaklingurinn er ekki viljugur til þess að fara út fyrir ákveðin áreynslumörk til þess að ná árangri og er því ávallt hjakkandi í sama farinu. Á námskeiði sem ég sótti fyrir þó nokkru síðan, var minnst á mann sem talinn var besti ræðumaður í heimi. Það er ekki frásögu færandi nema það að hans mesti ótti var að standa fyrir framan fólk og halda ræðu. Hann ákvað því einn daginn að gera ræðumennsku að atvinnu hjá sér og fór því daglega úr sínu „comfort zone“ og varð bestur í sínu fagi.

Gefðu „leiðinlegu“ æfingunum séns

Það er um að gera að gefa þessum erfiðu æfingum séns. Það gæti tekið nokkurn tíma í að verða góður í þeim eða finna fyrir bætingum, en það er alveg þess virði þegar árangurinn kemur í ljós. Ekki sniðganga erfiðu æfinarnar vegna ótta um strengi daginn eftir eða þreytu um kvöldið. Þetta eru allt nauðsynlegur fórnarkostnaður í átt að settum markmiðum sem gætu verið aukinn styrkur eða betra þol.

Að breyta reglulega um æfingar og æfingakerfi!

Það er mjög auðvelt að tileinka sér einhverja “rútínu” í ræktinni sem maður framkvæmir aftur og aftur og þú sérð væntanlega bætingar í þeim æfingum á ákveðið löngum tíma. Sannleikurinn er sá að þú þarft samt reglulega að breyta um æfingar, þyngdir, fjölda endurtekninga og fleira. Aðlögunarhæfni líkamans er svo mikil að hann venst því sem þú venur þig á að gera og bætingarnar verða hægari fyrir vikið.

Til dæmis ef eina hreyfingin sem þú stundar er að fara út að ganga, sem er að sjálfsögðu frábær hreyfing, þá eru líkur á það sé farið að hægjast verulega á bætingum. Ástæðan er einföld, líkaminn er löngu búinn að venjast því álagi sem verður við göngutúra. Þannig ef markmiðin eru skýr og þú ert að leitast eftir því að léttast, styrkjast eða bæta þol, þá mæli ég með því að þú stundir annars konar þjálfun samhliða göngunni.

Að sjálfsögðu eru frávik frá því sem ég talaði um hér að ofan og margt fólk þjáist að ýmsum kvillum eða sjúkdómum sem gerir það að verkum að ekki er æskilegt að reyna of mikið á sig og því geta göngtúrar og annars konar róleg þjálfun hentað vel.

 

Æfingarnar um Páskana!

Nú líður að páskum og mikið af fólki tekur sér frí frá öllum æfingum vegna þess að það á að fara að gúffa í sig dýrindis mat og sælgæti. Mér hefur alltaf fundist það frekar skrítin þróun þegar sett er samasem merki á milli þess að fara aðeins útaf sporinu í mataræðinu og hætta að æfa.  Það þarf ekkert endilega að vera svoleiðis.

Þó það séu að koma páskar, jól, barnaafmæli eða eitthvað álíka, þá þarft þú ekki að hætta að æfa á þessum tímum. Ég hvet  þig til þess að nýta þessa daga í að æfa almennilega þó svo að mataræðið sé kannski óreglulegt. Það er engin stórhætta á ferð og gerir þig bara betur undirbúinn að takast á við þessa daglega lífið aftur, þegar þú ferð aftur til vinnu eða skóla.

Dagarnir eru líklega eitthvað öðruvísi þegar þú ert í fríi, en þá er um að gera að breyta bara æfingunum líka. Þú getur æft heima, farið út að hlaupa, haft æfingarnar styttri með hærri ákefð svo eitthvað sé nefnt. Það eru óteljandi leiðir sem hægt er að tileinka sér og ég mæli með að þú gerir eitthvað allt annað en þú hefur verið að gera og brjótir upp þína hefðbundnu æfingaáætlun.

Hættan er auðvitað sú að ef þú hættir að æfa um páska í, segjum tvær vikur, þá minnka líkurnar á að þú komist aftur á fullt skrið. Mörg okkar eru bara þannig gerð að við nýtum hvert tækifæri til þess að fara útaf sporinu og nýtum alls konar afsakanir til þess að mæta ekki og taka aðeins á því. Leiðin til þess að sporna við því er auðvitað að halda bara áfram að æfa. Ef æfingarnar skipta þig máli og þú ert á hraðri leið í átt að markmiði, þá finnur þú leið til þess að æfa.

Gangi þér vel og gleðilega páska!

 

Færðu harðsperrur eftir erfiðar æfingar? Hvað veldur?

Hver kannast ekki við það að taka hrikalega á því í ræktinni og vakna daginn eftir með það slæmar harðsperrur að Imageklósettferðir og aðrar auðveldar athafnir verða erfiðar.
Harðsperrur (DOMS, Delayed onset muscle soreness) er hugtak sem lýsir eymslum og stirðleika í vöðvum sem hafa verið í stífri þjálfun. Mestar líkur eru á harðsperrum þegar þú breytir um æfingaráætlun, kannar nýjar æfingar, byrjar aftur eftir langt hlé eða æfir lengur og af meiri ákefð en vanalega.  Einkennin koma yfirleitt ekki fram fyrr en daginn eftir átökin og hjá sumum einstaklingum ná harðsperrurnar hámarki á öðrum degi. Þó svo að það geti verið erfitt að byrja í nýjum æfingum þá eru strengirnir eðlileg viðbrög við mikilli áreynslu og nýjum hreyfingum. Þetta ferli er aðlögunarferli líkamans og er aðeins tímabundið. Ávinningurinn er svo aukið þol og styrkur þegar vöðvarnir hafa jafnað sig þannig harðsperrur eru alls ekki slæmar. Hafa skal í huga að þessir verkir tengjast á engan hátt meiðslum/tognunum eða mjólkursýrumyndun sem verður á meðan æfingu stendur.
 
Hvað veldur harðsperrum?
Talið er að rifur í vöðvaþráðum valdi stífleika og eymslum eftir æfingar og fer það algjörlega eftir því hversu hart og lengi er æft og hvaða æfingar er verið að gera. Lengjandi vöðvaálag (t.d. Upphífingar þar sem þú ferð hægt niður í byrjunarstöðu) er talið valda mestum eymslum.
 
Hver er besta leiðin til að losna við harðsperrur eftir æfingar?
Það er engin ein leið sem er best og í rauninni ekki hægt að losna við harðsperrurnar þegar þær eru komnar. Teygjur hafa oft verið nefndar í samhengi við strengina en rannsóknir sýna að þær koma ekki í veg fyrir eymslin þó vissulega gætu þær hjálpað eitthvað en það er auðvitað persónubundið og  þegar þú hefur tekið hrikalega hnébeygjuæfingu og getur varla gengið á eftir, þá eru teygjurnar ekki að fara að koma í veg fyrir harðsperrur.
 
Hér koma nokkrir þættir sem geta reynst gagnlegir ef þú ert með harðsperrur: Þættirnir eru að sjálfsögðu persónubundnir og sumir gætu virkað fyrir þig og aðrir ekki.
• Virk hvíld/kæla sig niður: Oft er gott að ganga aðeins eða taka létt skokk eftir erfiða æfingu eða keppni .
• Léttar teygjur
• Heitur pottur
• Ísbað eftir æfingu
• Hitaðu vel upp fyrir næstu æfingu. Ekki sleppa æfingu því það er alltaf gott að koma blóðinu á hreyfingu þegar þú ert með harðsperrur. Stífleikinn getur verið mikill meðan þú ert að hita upp en þú mýkist upp þegar kroppurinn hitnar.
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1,113 other followers